Мои Конспекты
Главная | Обратная связь


Автомобили
Астрономия
Биология
География
Дом и сад
Другие языки
Другое
Информатика
История
Культура
Литература
Логика
Математика
Медицина
Металлургия
Механика
Образование
Охрана труда
Педагогика
Политика
Право
Психология
Религия
Риторика
Социология
Спорт
Строительство
Технология
Туризм
Физика
Философия
Финансы
Химия
Черчение
Экология
Экономика
Электроника

Сінт. сувязь кампанентаў непрэдыкатыўных СлЗл: злучальная (паратаксічная) і падпарадкавальная (гіпатаксічная).



Сінтакс. сувязь – фармальнае выраж. адносінаў паміж сінтакс. адзінкамі або іх кампанентамі. Асн. віды сувязі адпавядаюць хар-ру адносінаў паміж сінтакс. адзінкамі. Гэта значыць, што сінтакс. адносіны можна падзяліць на грамат. раўнапраўныя (злучальная ці паратаксіс) і грамат. нераўнапр. (падпарадкавальная ці гіпатаксіс). Паратаксіс рэалізуецца пры аб’яднанні аднародных членаў сказа і прэдыкатыўных частак складаназлуч. сказаў. Гіпатаксіс у СлЗл і складаназал. сказах. Пры падпарадк. сродкамі сувязі з’яўл.: 1. □; 2. прыназ. і □ (ці толькі прыназ.); 3. словапарадак; 4. у сказе інтанацыя. Радкі зверху сцёрліся: зверху – ---- ----.

Тыпы сувязей і адносінаў паміж кампанентамі СлЗл.

Адрозненне паміж падпарадкав. і злучальн. сувязямі: ПАДПАРАДК – ЗЛУЧ.: 1. Хар-р сувязі кампанентаў: А.) → аднабаковая грамат. залежнасць, - абавязковая (знаходзіцца, размяшчацца) і неабавязковая;, - прадказальная (пэўнае слова прадказвае пэўны кампанент) і непрадказальная. Б.) → грамат. самастойнасць, - адкрытая (можа доўжыць пералічальны рад) і закрытая. 2. Сінтакс. адносіны: А.) → нераўнапраўныя (субардынацыйныя) – канкрэтызацыя ці хар-ка кампанентаў). Б.) → раўназначныя (аднапланавыя) – значэнне пералічэння ці супастаўлення. 3. Сінтакс. пазіцыя ў сказе: А.) Розныя, Б.) Адна сінт. пазіцыя. 4. Сродкі сувязі: А.) → грамат. формы (□, прыназ.); → інтанацыя.Б.) → інтанацыя; → злучнікі.

Паводле Бурака: Злучальныя (падпарадк.) СлЗл – рад кампанентаў, якія звязваюцца праз злучнікавую ці быззл. сувязь, выконваюць 1у сінтакс. функцыю ў сказе і з’яўл. адносна раўнапраўнымі. Тыпы сувязі ў іх: 1. З’яднанне – адкрытая сінтакс. сувязь, пры якой раўназначныя кампаненты аб’ядн. спалуч. злучнікамі або быззл. сувяззю (пр., добры і сціплы, добра ды мала). 2. Раз’яднанне – закрытая сінтакс. сувязь, пры якой раўнапр. кампаненты супаст. паміж сабою з дапамогай супаст. злучнікаў (добры але сціплы). 3. Пераз’яднанне – адкрытая сінтакс. сувязь, пры якой раўнапр. кампаненты чаргуюцца або ўзаемна выключ. праз размеркав. злучнікі (ні добры, ні сціплы).

 

12. Разнавіднасці падпарадкав. сувязі з СлЗл: дапасаванне (поўнае і ня-); склонавы паралелізм; кіраванне (бемпрыназ. і прыназ.; моцнае і слабае); прымыканне (уласане і іменнае).

Дапасаванне (сінтакс. адносіны пры ім – азначальныя) – такі від сувязі, калі залежнае слова прыпадабняецца да гал. па словазмяняльных катэгорыях (паўтарае формы ліку, роду, склону). Калі дапасав. ахоплівае усе названыя кат., дапасав – поўнае, калі не – няпоўнае.

Рака Дзвіна, Брат Алесь → 1. Для прыдаткаў склонавы паралелізм, 2. Няпоўнае дапасаванне, 3. Іменнае прымыканне ( класіфікацыі сувязі).

Гал слова пры дапасав.: наз.; зал – тыя ЧМ, якія маюць зменныя катэгорыі роду, ліку, і склону: прым., дзеепрым, займ, займ-прым, парадк. ліч. Пр., Наша светлае заўтра – прыслоўе субстантыв. Тваё самотнае бывай – дзеясл., субстантыв. наз. 1 стол – дапасав., 2,3,4 сталы – дапасав. Н.мн. м.р., 5,7,12 сталоў – Н.адз. кіраванее, далей дапасав.; вясло-вёслы, сястра-сёстры. 2,3,4 вяслы – кіраванне, н.р. – рэшткі парнага ліку; 2,3,4 сястры кіраванне Р.адз. Ж.р.

Кіраванне – від падпарадк. сувязі, калі гал слова вымагае склонавую або прыназ.-склонав. форму наз, ці займ., якая застаецца нязменная пры ўсіх зменах гал. кампанента.чытаю кнігу, гутару з ім (аб’ектныя). Пры кірав. гал слова – дзеяслоў, залежн. – наз з прыназ, займ, ліч. Два віды кірав.: 1. Моцнае: форма залежн. кампанента вызначаецца лексіка-грамат. уласцівасцямі гал слова. Пр., дзякаваць каму, за што? 2. Слабае – выбар зал. формы залежыць ад мэты паведамлення.

Прымыканне – від падпарадк. сувязі, калі гал. і зал. слова выяўл. не ў марфалаг. будове, а ў сінтаксічн. пазіцыі. Прымыкаюць перш за ўсё словы марфалаг. нязменныя: прыслоўі, дзеепрыслоўі, інфінітыў, і нязменныя прым. Граматычна залежнасць перадаецца з дапамогай інтанацыі і парадку слоў. Пр., бегла да брата – кірав. слабае. Бегла да знямогі (як?) – іменнае прымык. Ішоў пад дажджом (калі?) – іменнае пр. Ішоў пад парасонам – слабае кір.

Калі кіраванне – ёсць прадметнасць, адносіны абўектныя. Калі прымык. – адносіны акалічнасныя.