Мои Конспекты
Главная | Обратная связь


Автомобили
Астрономия
Биология
География
Дом и сад
Другие языки
Другое
Информатика
История
Культура
Литература
Логика
Математика
Медицина
Металлургия
Механика
Образование
Охрана труда
Педагогика
Политика
Право
Психология
Религия
Риторика
Социология
Спорт
Строительство
Технология
Туризм
Физика
Философия
Финансы
Химия
Черчение
Экология
Экономика
Электроника

Справа пра крадзеж з сядзібы полацкага будаўнічага Александра Рыпінскага збожжа і гарэлкі расійскімі салдатамі, пастаяльцамі полацкага мешчаніна І. Валевачонка.



431. 7165. М(еся)ца марца трыдцатого дня в пятницу.

Справа его м(и) л(о)сти пана Алекъсан дра Рыпинъского, будовничого полоцкого, з Иваном Валевачо нкомъ о збоже з господы его м(и)л(о)сти покраденое в ночы.

Б(о)жю м(и)л(о)стю г(осу)д(а)ря, ц(а)ря и великого кн(я)зя Алекъсея Михаиловича, Всея Великое, Малое и Белое Россыи самодержца и обладателя.

Перед нами, Филипомъ Кособуцкимъ, бурмистромъ, а Сергеемъ Каменъкою, теж бурмистромъ 1на меисцу рочнего бурмистра 1, славетного пана Кузмы Наумовича будучымъ, и перед нами, раицами и лавъниками места царского величества Полоцкого, того року на справах судовых в ратушу Полоцкомъ заседаючыми.

Кгды ку розсудкови нашому врадовому прыточыласе справа земенина и будовничого воеводства Полоцкого, его м(и)л(о)сти пана Алекъсан дра Рыпинского, з мещаниномъ полоцки м Иваном Валевачо нкомъ за заказом ему, Валевачо нку, на день сегодне шнии очевисто черезъ слугу врадового меского Гарасима Сахонова, в турме седячому, даным, менечы о розъное збоже и горелку, злодеискимъ способом з господы его м(и)л(о)сти в ночы зъ свирна покраденое, которое се поличное в дому его, Валевачо нка, знашло и оказало. За которым поличны м ест зараз онъ, Валевачонокъ, до везеня секъвестру меского ратушънего взят, в котором и тепер зоставуючы и будучы перед нас, врад, по колко раз до права ставленъ, до крадежы того збожа и горелъки не зналсе, поведаючы, ижъ, деи, тое збоже в домъ его прынесли стоялцы его, служывые руские люди, а онъ в том не ест его м(и)л(о)сти виннымъ.

Теды тое справы его м(и)л(о)сть п(а)нъ Рыпински и, на сес час для близко наступуючы х святъ хвалебны х Великодных не хотечы поперат, просил на недел чотыры одкладу, поведаючы, иж, деи, вжо з розсудку его м(и)л(о)сти пана воеводы полоцкого од стоялцов солдато в тог(о) Ивана Валевачо нка част того збожа покраденого дошла, а остатка хотечы на немъ, Валевачо нку, яко на господару тых стоялцо в доходит, просил, абы до чотырох недель въ везеню он, Валевачоно к, зостал, альбо по собе людеи добърых оселых мещанъ 2парукою дал2, заносечы протестацыю словную на того Валевачо[ нка]3 о похвалку на дворника своего учыненую.

4В которои справе4 мы, врад, чынечы досыт на жоданье его м(и)л(о)сти пана Рыпинского, тую справу на чотыры недели, а меновите до двух недел по святе Воскресения Х(рис)т(о)ва трыдневъного близъко прыхотячого одложыли, а поменены и Валевачонокъ в шкоде его м(и)л(о)сти пана Рыпинско го до того термину, з одкладу прыподаючого до розправы, паруку по собе людеи оселых, мещан полоцкихъ //[а. 265] дал. А меновите ручылисе по немъ Моисеи Лукянови ч, тесть его, Исакъ Левонови ч и Алекъсеи Крывчонокъ, обецуючысе, иж его, Ивана Валевачо нка, за недели две по святе Великодно м перед нами, судом ратушънемъ полоцко м, до права поставя т, а за непоставенье м ино под всю жалобу его м(и)л(о)сти пана Рыпинъского подлегати мают и повинни будуть.

Которая справа, якосе перед нами на враде точыла, и тот одклад оное ест про памет до книг меских полоцки х записано. Выпис выдано.

НГАБ, ф. 1823, воп. 1, спр. 1, арк. 264 адв.—265.

1 Гэта актавыя кнігі наступных магістратаў: берасцейскага за 30 студзеня 1661 г. —1 лютага 1676 г. (1401 арк.); гарадзенскага за 27 красавіка 1660 г.— 25 лістапада 1676 г. (433 арк.); дзісенскага за 8 лістапада 1657 г. — 1 ліпеня 1659 г. (213 арк.); менскага за 26 траўня 1663 г. — 29 кастрычніка 1676 г. (935 арк.); магілёўскага за 3 студзеня — 29 жніўня 1655 г. (298 арк.), 2 студзеня — 31 снежня 1657 г. (790 арк.), 1 студзеня — 31 снежня 1662 г. (861 арк.), 3 студзеня — 29 снежня 1663 г. (578 арк.); полацкага за 5 верасня 1565 г. — 28 жніўня 1657 г. (545 арк.); ружанскага за 19 лютага 1663 г. — 26 красавіка 1675 г. (325 арк.). Заўвага: датаванне даецца па вопісах.
2 Нацыянальны гiстарычны архiў Беларусi (далей — НГАБ), ф. 1823, воп. 1, с. 1.
3 Тамсама, арк. 263.
4 Тамсама, арк. 12. З папярэдняга за вайну перыяду ацалела толькi адна кнiга — за 1650 г. — НГАБ, ф. 1823, воп. 2, с. 1. Увогуле застаецца нявысветленым лёс усяго астатняга даваеннага комплексу магiстрацкiх кнiг Полацка, якi, трэба лiчыць, быў вельмi багатым (горад атрымаў прывiлей на магдэбургскае права ў 1498 г.).
5 Белоруссия в эпоху феодализма: Сборник документов и материалов (далей — БЭФ). В 3 т. Минск, 1960. Т. 2. С. 82-84.
6 НГАБ, ф. 1823, воп. 1, с. 1, арк. 187. Трэба адзначыць памылковасць датавання канцавога тэрмiну дзеяння згаданай царскай граматы ў БЭФ (гл. спасылку 5). Складальнiкi зборнiка вызначылi 7166 г. як 1658 па сучасным календары, у той час, калi першыя чатыры месяцы 7166 г. (у лiк якiх уваходзiць i верасень) адносяцца да папярэдняга — 1657 г. Да гэтай жа высновы прыводзiць просты падлiк трох гадоў ад часу надання граматы (7 верасня 1654 г.).
7 Тамсама, арк. 18.
8 Тамсама, арк. 32 адв.—33.
9 Тамсама, арк. 342 адв.
10 Полоцк: Ист. очерк / АН БССР. Ин-т истории. Редкол.: П. Т. Петриков (отв. ред.) и др. 2-е изд., перераб. и доп. Минск, 1987. С. 59.
11 БЭФ, Т. 2. С. 63.
12 НГАБ, ф. 1823, воп. 1, с. 1, арк. 243.
13 Тамсама, арк. 10 адв., 99, 196 адв., 524.
14 Тамсама, арк. 472.
15 Тамсама, арк. 180.
16 Тамсама, арк. 143.
17 Тамсама, арк. 98 адв., 506—506 адв. Гл. таксама дак. № 8.
18 Тамсама, арк. 1, 165.
19 Тамсама, арк. 12.
20 Тамсама, арк. 471 адв., 481—482.
21 Тамсама, арк. 524—524 адв. Гл. таксама дак. № 3.
22 Тамсама, арк. 156—157.
23 Тамсама, арк. 10 адв.
24 Тамсама, арк. 196, 455—456, 466—466 адв., 506—506 адв. Гл. таксама дак. №№ 1, 8. Гэтыя захады мелі рацыю, бо паводзіны царскіх войскаў былі зусім не паводзінамі „вызваленцаў". Прыкладам, калі полацкі мешчанін Купрэй Крупеня „зънашол корову" Курылы Івановіча „нету ведома чыго подле войска г(о)с(у)д(а)рового и до себе был взял", то адразу „тые ж люди ратные", як казаў у магістраце Крупеня, „ведаючы, што я чужую корову взял, назад оную и з моими коровами у мене отняли". — Тамсама, арк. 79—79 адв.
25 Тамсама, арк. 29-29 адв. Гл. таксама дак. № 4.
26 Тамсама, арк. 237 адв.
27 Акты Московского государства, изданные Императорскою Академиею наук / Под ред. Н. А. Попова, Д. Я. Самоквасова. С.-Петербург, 1894, Т. 3. С. 395.
28 НГАБ, ф. 1823, воп. 1, с. 1, арк. 162 адв.—163, 201—201 адв. Гл. таксама дак. № 2, 5.
29 Тамсама, арк. 106 адв., 161—161 адв.
30 Тамсама, арк. 33.
31 Мальцев А.Н. Россия и Белоруссия в середине XVII века. Москва, 1974. С. 112, 117.
* Тут i далей першая лiчба з'яўляецца нумарам акта ў магiстрацкай кнiзе, другая — вызначэннем года (7165 г. адпавядае 1656-1657 г.па сучасным календары).

 

http://www.lingvo.minsk.by/~bha/06/bha06idx.htm