Мои Конспекты
Главная | Обратная связь

...

Автомобили
Астрономия
Биология
География
Дом и сад
Другие языки
Другое
Информатика
История
Культура
Литература
Логика
Математика
Медицина
Металлургия
Механика
Образование
Охрана труда
Педагогика
Политика
Право
Психология
Религия
Риторика
Социология
Спорт
Строительство
Технология
Туризм
Физика
Философия
Финансы
Химия
Черчение
Экология
Экономика
Электроника

Тардыылаах аат тыл





Помощь в ✍️ написании работы
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой

 

Биир ахсаан Элбэх ахсаан
1 с. -м, -ым -мыз, -ымыз
2 с. -², -ы² -²ыз, -ы²ыз
3 с. -ы, -и, -сы, -си -ы, -и, -сы, -си

 

1 с. атым -атым 1 с. атымыз -аппыт

2 с. аты² -аты² 2 с. аты²ыз -аккыт

3 с. аты -ата 3 с. аты -аттара

 

Тардыылаах аат тылга этии холобурдара

Биир ахсаан

 

1. Иним Кµл Тигин бирлэ с³лэшдимиз (КТб 26) - Иним Кµл Тигин(ниин) бииргэ кэпсэттибит.

2. Силик хыз о±єлы² кµ² болты (КТб) - Силик кыыс оє±о² кулут дьахтар буолта.

3. Тµрк будун аты кµси йох болмазун (КТб 25) – Тµµр норуот(а) аата, кµµ´э суох буолбатын.

 

Элбэх ахсаан

1. Анча хазє±анмыс, итмис илимиз т³рµмиз эрти (КТБ 22) - Оччо ха´ааммыт, туппут илбит, т³рµппµт (сокуоммут) этэ.

2. Алтмыш эр адашы²ыз - Алта уон атаскын.

3. Бизи² сµ аты (КТБ 39) – Би´иги сэрии аттарбыт.

 

 

Тардыылаах падежтаа´ын

Падежтар 1 сирэй 2 сирэй 3 сирэй  
1.Т³рµт падеж -м, - ым -², -ы² -ы, -сы
2.Тардыылаах падеж - - -
3.Сы´ыарыы падеж -ма,-ыма, -мка, -ымха -²а, -ы²а -²а, -ы²а
4.Ту´аайыы падеж - - -²ару
5. Туохтуу падеж -мын, -ымын -²ын, -ы²ын -ын, - (с)ын
6.Миэстэ- та´аарыы падеж -мда, -ымда - -нта, -ынта
7.Та´аарыы падеж - - -
8. Туттуу падеж -мын, -ымын - -
9. Холуур падеж - -²ча, -ы²ча -нча, -ынча  

 

Сы´ыарыы падежка холобурдар:

1 с. Бэн тэ²ри элимкэ элчиси эртим (Е 1) - Мин та²ара илбэр ыраахтаає±ыта этим.

2 с. Игидмис билгэ ха±єаны²а ... (КТб 23) - Ииппит билгэ ха±а²²ар ...

3 с. Умай тэг ³гим хатун хуты²а иним Кµл Тигин эр ат болты (КТб 31) - Умай (та²ара) ийэм хотун дьолугар иним Кµл Тигин эр аат(таах) буолта.

 

Туохтуу падежка холобурдар:

1 с. Сабымын тµкэти эсидигил (КТм 1) – Са²абын толору исти².

2 с. Тµрк будун или²ин ким артаты (КТб 22) – Тµµк норуота илгин ким алдьатыай.

3 с. Тµрк будуны² илин т³рµсин тута бирмис (КТБ 1) – Тµµр норуотун илин, т³рµтµн тутан биэрбит.

Миэстэ-та´аарыы падежка холобурдар:

1 с. Хає±анымда адырылу барды²ыз (Оа 4) – Ха±єаммыттан арахса(н) бардыгыт.

2 с. -

3 с. Тэ²ри т³пэсинтэ тутып йохару к³тµрмис (КТБ 11) – Та²ара т³б³тµттэн тутан µ³´э к³т³хпµт.

Туттуу падежка холобурдар:

1 с. Хає±анымын сµлэтдимиз (Т 53) – Ха±єаммынаан сэриилэттибит.

 

Холуур падежка холобурдар:

2 с. К³²µлµнчэ удыз тиди (Т 15) – К³²µлµн курдук салай диэтэ.

3 с. £зинчэ кэргэх болмыс (КТБ 4) - Бэйэтин курдук кэрэх буолбут.

 

ДАЄ¡АА¤ЫН ААТ

 

Дає±аа´ын аат µ³скµµр сы´ыарыылара

1. –лыє±, -лиг:

Аат тылтан: ат(ат) –атлыє± (аттаах), сµ²µк(µ²µµ)+сµ²µклиг(µ²µµлээх), кµч(кµµс) –кµчлиг(кµµстээх);

2. -кы, -ки:

Сы´ыат суолталаах аат тылтан: ³²рэ(урут) - ³²рэки(урукку), ичрэ (и´ирдьэ) - ичрэки (и´инээ±єи);

3. -дахы, -дэки:

Аат тылтан: та±є(хайа) – та±єдахы(хайатаа±єы), йэр(сир) - йэрдэки (сирдээєи);

4. –є±ы, -ги:

Аат тылтан: ч³л(истиэп) – ч³лги(истиэптээ±єи), таб±єач(китай) – таб±єачє±ы (кытайдаає±ы);

5. -сыз, -сиз: Бу сы´ыарыы –лы±є сы´ыарыынан µ³скээбит да±єаа´ы²²а утары суолталаах да±єаа´ыны бэлиэтииллэр.

Аат тылтан: аш(ас) - ашсыз(а´а суох), тон(та²ас) - тонсыз (та²а´а суох), суб(уу) - субсуз(уута суох), от(от) - отсуз(ото суох).

 

Дає±аа´ын аакка этии холобурдара

 

1. ¥кµш атлы±є киши (IB) - ¥гµс аттаах ки´и.

2. Тэ²ридэки кµнкэ йэрдэки элимкэ б³кмэдим (Е 7, 3) – Та²аратаа±єы (халлааннаа±єы) кµ²²э, сирдээє±и илбэр (государствобар) астымматым.

3. Силик хыз оє±лын кµ² болты (КТб 7) - Силик кыыс оє±о² кулут дьахтар буолта.

4. Йала² будуны±є тонлы±є, чы±єань будуныє± бай хылтым (КТб 29) - Сыгынньах норуоту та²астаах, дьада²ы норуоту баай гынным.

5. £гсиз ахын бинип, тохуз эрин санчды (КТб 49) - £й³ суох ма²анын(атын) миинэн то±єус эри (µ²µµнэн) аста.

 

 

СОЛБУЙАР ААТ

 

Сирэй солбуйар ааттар

 

 

Биир ахсаан Элбэх ахсаан
1 с. мэн, бэн биз
2 с. сэн сиз
3 с. ол ол+лар

 

Этии холобурдара

1. Хырхаз оє±лы мэн, Бойла Хутлыє± Йа±єран мэн (С 2) – Кыргыз уола мин, Бойла Хутлыє± Йа±єран мин.

2. Сэн нэчик озту²? (КР 54) - Эн хайдах осту² (быы´анны²)?

3. Ол бу йэриг хышлає±ланды (МК II 295) - Кини бу сири кыстыктанна (Кини бу сиргэ кыстаата)

4. Йабыз бат биз, азыє± µкµсиг к³ртиг ирти (О 7) – М³лт³х ку´а±ан би´иги: а±єыйа±єы µгµс (гынан) к³рд³р(³р) этибит.

5. Бу атымыз Умай бэг биз, биз уйа алп эр ³зин алты (Е. 25) – Бу ааппыт Умай кинээс би´иги, би´иги аймах албан эр бэйэтин ылта.

 

 

Доверь свою работу ✍️ кандидату наук!
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой



Поиск по сайту:







©2015-2020 mykonspekts.ru Все права принадлежат авторам размещенных материалов.