Мои Конспекты
Главная | Обратная связь

...

Автомобили
Астрономия
Биология
География
Дом и сад
Другие языки
Другое
Информатика
История
Культура
Литература
Логика
Математика
Медицина
Металлургия
Механика
Образование
Охрана труда
Педагогика
Политика
Право
Психология
Религия
Риторика
Социология
Спорт
Строительство
Технология
Туризм
Физика
Философия
Финансы
Химия
Черчение
Экология
Экономика
Электроника

Черепицалы шатырлар





Помощь в ✍️ написании работы
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой

Черепицадан жасалған шатырлар қырлы кеспелтек ағаштардан жасалған тордың үстіне төселеді. Черепица тақтайларды төбенің төменгі шетіндегі еңкейген фронтоннан бастап көлденең бағытта төсейді. Еңіс 50 %-дан артық болған кезде тақтайшаларды торға тікенектер арқылы ғана емес, сонымен қатар бір қатар сайын сымдармен тоқып бекітеді. Сымның бір ұшы тақтайша басына кигізіліп, бұралады, ал екінші ұшы торға қағылған шегеге оралады. (10.2-сурет).

Кез-келген черепица түрі (саңылаулы керамикалық, таспалы және қалыпталған, цементті-құмды саңылаулы, керамикалық тегіс таспалы) үлкен салмақты болады. Черепицалы шатырлар шардақтарда орнатылады және үлкен еңістерді жасау талап етіледі. Сондықтан да торлар жиі орналасқан үлкен қималы (50х50 немесе 60х60 см) кеспелтек ағаштардан жасалады. Олар черепица түріне қарай бір-бірінен 310-333 мм қашықтықта орналасады. Тордың кеспелтек ағаштарын орналастыру алдын-ала тексерілген черепицаның орналасу үлгісі бойынша жүргізіледі. Келесі торлардағы кеспелтек ағаштардың жапсарлары бір итарқада орналаспауы тиіс. Ендовалар, салбыраған ернеулер және коньоктар астындағы негіздер толық төсем түрінде, 800 мм-ден кем емес қалыңдықта жасалынады.

2 - сурет. Черепицалы шатыр қондырғысы: 1 – черепица; 2 – сым орама; 3 – тор

 

Мұның барлығы негіз бен шатыр құрылымына қажетті материалдар шығынын көбейтіп, жұмысын қиындатады. Аталған кемшіліктермен қатар, мұндай төбелердің артықшылықтары да бар: ұзақ мерзімділігі, беріктігі, түрінің өзгермейтіндігі, отқа және химиялық заттарға қарсы беріктігі.

Керамикалық немесе құмды-цементті черепицадан жасалған шатырлардың бір кемшілігі – оларда металл черепица төбелер болмайды. Мырышталған, боялған немесе пластиктармен өңделген шатыр болатының қалыпталған беттерінен тұрады. Алайда бұл материалдарды черепица деп атау қиын. Ол өзінің материалы мен торға бекіту түріне байланысты ерекшеленеді.

Черепицаларды төсеуге дайындаған кезде дұрыстап қарап, сұрыптап және арнайы үлгіге ілу арқылы тексереді. Уақ ақауларды балғамен соғу, рашпильмен егеу, плиткаларды бір-біріне үйкеу арқылы жоюға болады. Бұл операцияны жасамас үшін черепицаны алдын-ала суға батырып алу керек. Торға бекіту үшін саңылау жасауға арналған коньокты дайындауға арналған черепицаларды да осылайша суға малып алған жөн.

Төбе майысып орналасқан кезде черепицаның кесілген шеттерін киіз немесе талшық қосылған әк ерітіндісіне салады. Черепицаны төсеу бау бойымен жүргізіледі. Шығып тұрған құрылымдардың жанасқан жерлері шатырлық мырышталған болатпен өңделеді. Черепицалы төбе құрылысынан 2-3 айдан кейін черепица арасындағы тігістер мен саңылауларды киіз қосылған ерітіндімен майлайды. Сондай-ақ төбе отырған кезде пайда болған тігістерді де осылайша бекітеді.

Жазық және толқынды беттерден жасалған шатырлар

Дана материалдардан жасалған шатыр жамылтқыларының ішінде ең көп тарағаны толқынды және жазық асбестцементтен жасалған беттер болып табылады.

Асбестцементті беттерді төбеге орналастырған кезде ернеуден конекқа дейін төменде жатқан қатардан 120-150 мм артық етіп төсейді, ал аралас беттерді шетіндегі бір толқынды жабатындай етіп орналастырады. Мұның барлығы бір қарағанда өте қарапайым болып көрінеді, алайда төрт беттің қатар орналасқан кезінде төрт қабат пайда болады. Ал материал майысқақ емес, қатаң болғандықтан, төбенің әрбір элементі әртүрлі биіктіктегі тіректерге сүйенеді: беттер қисаяды да, соның әсерінен олар бір-біріне тығыз орналаспайды, беттерде ішкі кернеу пайда болады. Бұл жағдайдан қалайша құтылуға болады?

Асбестцементті беттерді төсеудің екі түрлі әдісі бар: алдыңғы қатардағы беттің бір толқынына ығыстыру арқылы немесе ығыстырусыз (10.3-сурет).

 

3-сурет. Асбестцементті беттерді төсеу:

а) беттерді ығыстыру арқылы; б) ығыстырусыз

 

Беттерді орын ауыстыру арқала төсеген кезде әрбір қатарда алдыңғысына қарағанда ені бойынша бір толқынға ратық немесе кем болуы тиіс. Алайда бұл тәсіл материалдарды үнемдеуде қолайсыз болады – қалдық көп қалады.

Беттерді екінші әдіс арқылы төсеген кезде беттердің екі бұрышы кесілуі тиіс.

Беттерді кесу немесе оларда бекітуге арналған саңылаулар жасау электр құралдарының станоктарында немесе қолмен жүргізіледі. Тесіктерді немесе бұрыштарды ұрғылау арқылы жасау немесе сындыру сызаттың пайда болуана әкеліп соқтырады, кейбір сызаттар көзге де көрінбеуі мүмкін. Пайдалану кезінде бұл сызаттар біртіндеп ашылып, ұлғаяды да, жабынның және жалпы төбенің бұзылуына әкеліп соқтырады. Жабын саңылауының диаметрі бекітетін элемент диаметрінен 2-3 мм артық болады. Асбестцементті беттерді торға ілгіш, қапсырма, шуруп, ұзындығы 100 мм және диаметрі 4 мм болатын мырышталған шегелермен және мырышталған шайбалармен, жұмсақ төсемшелермен бекітеді.

Жылытылмайтын төбелерді торға 10-33% еңіспен қимасы 60х60 мм болатын қырлы кеспелтек ағаштан, болат немесе темірбетон біліктерден орнатады. Сондай-ақ жылытылатын төбелерді 10-20% еңіспен кеспелтек ағашпен орнатады.кеспелтек ағаштардың орналасуы асбестцементті материалдың түріне, бет қалыңдығына қарай анықталады. Беттерді, ереже бойынша үш тіректе орнатады.

Науалар, науасы бар ернеулер және шығып тұрған құрылымдарға төбенің беттескен жерлері мырышталған болатпен және асбестцементті үлгілермен жабылады. Төбедегі антендер мен құбырларға жету үшін ені 80 см болатын ағаш тұғырлар орнатылады.

Жұмсақ дана материалдардан жасалатын төбелер – шинглас, ондулин…

Метал төбелер

Болат төбелерді орнатқан кезде беттерді торға 21 см қадаммен төсейді. Беттердің төменгі және жоғарғы шеттеріне ені 12-25 см болатын тақтайлар төсейді. Тақтайлардан жасалған біртұтас төсемді ернеулерде немесе ендовада (төбенің екі тоғысқан екі жазықтығының араларындағы ішкі бұрыш) төсейді. Болат беттерді бір-бірімен фальцтармен бекітеді (10.4-сурет), жалғыз немесе қосарлы, тұрып тұратын немесе жатыңқы болуы мүмкін.

Кейде фальцтарды тығыздату үшін оларды баумен байлап, жосамен майлап қояды. Ендоваға орнатылған фальцты дәнекерлейді. Оларды орнатқан кезде болат жолақтарын кляммерлерді (болат кесінділерінің жіңішке жолақтары) төсейді және олардың көмегімен бетті торға бекітеді.

Торға беттерді төсемес бұрын оларды бір-біріне жатыңқы фальцтармен жалғайды. Ал шеттерін тік фальцтарды түзеу үшін майыстырып қояды.

4 - сурет. Метал шатыр беттерінің жалғасуы

 

Шатыржалға қатарлы бағытта, суреттегідей жатқан фальцамен біріктіреді.

Қатарлас жатқан фальцты, және де шектес беткейде тұрған фальцты бір-біріне кемінде 50-мм қатынаста біріктетеді. Тұрған фальцтар бір-бірімен қатарлас және де биіктіғі жағынан да бірдей болуы тиіс.

Қара жамылғы болатты орналастырмастан бұрын таттан тазартып, шаң-тозаңын кетіріп, екі жағынан жоса қосылған олифамен бояп шығады.Қара болатты жамылғыны орналастырғаннан кейін,жосамен екі қайтара бояп шығу қажет.Цинкті жамылғыны қолданбас бұрын ,егер ол зауытта олифтелінбеген болса, оны жұмыс орнында олифтейді. Кенерді жабу кезінде әрбір картинді сырт жағынан 700 мм, Т-тәрізді балдақшаларға ағаштан торланып кесілген кенердің 120-мм шығып тұрған шетін бекітеді..

Темір парақшалардың қаттылығын көтеру үшін оларға иректеу әдісін қолданады, яғни иректелген пішін келтіреді. Иректелінген немесе гофр тәріздес парақтарды, профнастильді,цинктелген болаттан шыгарады және оның полимерлі жабындысы болуы да , болмауы да мүмкін.

Парақтың иремінің түрлері әр түрлі келеді,олар биік немесе аласа, трапеция пішінді, синус тәріздес, домалақ пішінді болу да мүмкін.

Иректелінген парақтар пішіні жағынан биіктігі мен ені жағынан дайын профильдар ,қолдануына байланысты бөлінеді.

Парақтың бекітілуі кляммердің көмегімен жүзеге асатын фальцты жабыңқыға қарағанда профильді парақшалардың айырмашылығы оларды бір-бірінің үстіне (бір ирек) жатқызып, және оны торлы жануыштарына саморездің көмегімен астына герметикалық проклатка төсеп бекітеді.

Төбежабынды материал ретінде түрлі-түсті металдар да қолданылады: алюмин, мыс, цинк-титан ерітінділері.

Мыстан жабынды жасау үшін жаңа техналогияда ені 67 см, қалыңдығы 0,6 дан 0,8мм болатын мыс таспасын пайдаланады. Қалыңдығы 0,6мм ораманың ұзындығы 290 метрден 300 метрге дейін барады.

Мыс таспа жабындысын тек қана тұтас обрешоткаға орналастырылады.Бұл орындау ,оның көптеген жылдар қызмет етуіне септігін тигізеді, және мыс жабындының тиімдісі. Орналастыруға фальц тәсілін қолданады. Жалқы немесе қосарланған фальцты пайдаланады.

Мыс жабындының әр-түрлерін пайдалануға болады. Әдемі де сымбатты жабынды ол тек енін, биіктігін бірдей қылып, тегіс қатарлы, мыс таспаның кесінді сызықтарын дұрыс орналасуына байланысты.

Күрделі суретті жабынды әр-түрлі пішінді ромб, шаршы, қабыршақ тәрізді түрлері кездеседі.Бұл түрін пайдалану да өте күрделі, «ішкі», және «жасырын» фальцеванияны пайдаланады.

Төбе жабындысын жасауда алюминийді де қолданады. Металлочерепицадан, фальцтан жабынды жасағанда алюминийді қолданады. Алюминилі металочерепича аз салмағымен ерекшеленеді,әр турлі төбе обрешоткансының үстіне орналастыруға болады.

Және де цинк- титан ерітіндісінен жабынды материалы бар екені белгілі. Құрамында цинк, қоспаланған титан және мыс құрайды. Бұл материал экологиялы таза татқа бой бермейтін қасиеттерімен ерекшеленеді. Титан-цинк ерітіндісінен жасалған төбе жабындысы ешқандай баптауды қажет етпейді және оның қызмет ету уақыты ғимараттың қызмет ету уақытымен бірдей, оның сұлулығы бүкіл әлем сәулетшілерін тәнті етеді.

Су ағу құбырларыжардан 120-150мм орналастырып, және бекне-саусақарқылы бекітіледі. Бекне-саусақ(штырь) 1,2 м аралықта орнатылып, су ағатын саңлақтың су ағатын құбырдан 0,2м жеррден биіктікте орналасуы қажет.

Парақты болаттан жасалған төбе жабындысын ұйымдастырғанда қолданатын қажетті құралдар мен аспаптар:жоңғыш(станок) немесе электртескіш парақ тазалайтын қылшасымен, парақ бояитын станок, электрвибро қайшылар парақты кесу үшін, фальцеточный станок, жар астаушаларын қайыратын станок,гребнегибочный станок,жатқан фальцтың ернеуін қайыратын аспап, электрбұрғысы немесе кірпіш жарды тесуге пайдаланатын құрал, металл және ағаш жабындық балға, ойғыш, шегендеуге арналған қысқаш,қос жатынды фальцтың ернеуін тегістейтін аспап, фальцты нығыздайтын қысқаш, қайшы,темір щетка, қысқаш,циркуль,құлама өлшем(отвес) ,бұрыштық сызғыш, жинамалы метр, шапқы.

 

Дәріс 11.

Тақырып: «Қорғаныш жабулар жасау технологиясы»

Сұрақтар

1.Жылылықты өткізбейтін жабындар технологиясы

2.Құрылыс конструкцияларын коррозияға қарсы қорғауды қамтамасыз ету тәсілдері

3.Сапалық бақылау

Орама төбе жабындылар

Орама төбе жабындылары тегістелген және құрғатылған жерге орнатылады.Орама жабындының асты тегіс, жылтыр,құрғақ, қатты болуы керек.Жабынды негізінің ұзақ уақыт іске асуы оның орама жабындының жағдайына байланысты.Егер негізі ағаштан жасалған болса, онда төселген төсеніштің, шатыржалдың бойында жатқан итарқаға,қалыңдығы12-20ммболатын жіңішке, құрғақ тақтайдан тегіс,тұтас қабат қағылады. Егер негізі темір-бетон плитасыжабындысынан болса, онда олардың аралары бос немесс тастары шығып тұрмау керек араларыдағы бос жерлеріне цемент ерітіндісімае толтырылып, тегістелуі қажет.

Көбіне негіздікке қолданылатын ұсақ түйіршекті асфальт бетоны немесе цементті-құмды ерітінді.

Толық кепкеннен кейін жақсылап кілеммен жабысу үшін праймермен өңдейді (битум мен керосиннің ерітіндісі).Асфальт-бетонды стяжкыны праймермен өңдемейді.

Орамалы жабынды материалдар келесібелгілермен жіктелінеді (ГСТ 30547-97):

-құрылымы бойынша ленталы: негізгі( бір және бірнешенегізді және негізсіз);

-түрі бойынша: картон негізді, асбест негізінде, шыныталшық негізінде, полимерталшықты, аралас негізді;

-құрамы бойынша жабынды түрлері, тұтқыр материалдар және материалдар: битумды(ерітілген, ерітілмеген), битумды-полиерлі (ерітілген, ерітілмеген), полимерлі (эластомерлі,ысытылған және ысытылмаған);

-қорғаныс қабаты түрі бойынша: сусымалы материалдар(ірітүйірлі, қабыршақты, ұсақтүйірлі, шаңтәріздес), металлқаңылтыр материалы(фольга), пленка материалы.

Полимерлі орамалы материалға «жабынды мембрана» термины берік орнықтырылған.Әдетте мембрана деп басқа да, мысалы, битумды полимерлі орамалы материалдар деп атайды.

Полимерлі мембрандар- ерекше классты материалдар, онымен түбегейлі байланысқан жаңаша жабынды ұйымдастырып істеу.Олар ерекше беріктігімен, иілімділігімен, жоғары-атмосфералы және оттегітұрақтылығымен, тотықтанудан берік және ультро-фиолет жарығына, аязға шыдамдылығымен ерекшеленеді.

Жабынды мембрана үшін ұзақ мерзімді басқа да жұмсақ жабынды материалдар белгілі.

Полимерлі мембрана, битумды –полимерлі материалға қарағанда 20-30 % қымбатқа түседі, бірақ қызмет көрсету уақыты анағұрлым көп. Мембрана кепілі 10-20 жыл,ал полимерлі жабындының жөндеусіз қызмет көрсету уақыты -50 жылға дейін.

Бұл материалдар мембрананың енінің үлкендігімен ерекшеленеді. Осының арқасында ғимараттың көлеміне қарай қажетті , қолайлы мөлшермен алуға болады , және оның жігінің саны мейлінше аз болады.

Полимерлі жабынды мембрананың көбірек кездесетін ерекше үш түрі кеңінен жайылған:

ЭПДМ – синтетикалық каучук (этилен-пропилен-диен-мономер).

Мембрана жіктерін құрастыру арнайы екі жақты лентаның көмегімен қыздырылмай жөнделінеді. ЭПДМ мембрананы қолдану аз уақытта көп жабынды жабуға септігін тигізеді (ораманың ені 3м ден 15 м дейін және ұзындығы 15м ден 61м ге дейін).

Ол биік созылмалылыққа ие (300% шамасында ұзарады), салмағы жеңіл(1кв метр мембрананың қалыңдығы 1,15 мм, бар салмағы 1,4 кг ғана), ауа райы құбылысына тұрақты (-40 Стан +100 С қа дейін).

Арматуралы ЭПДМ мембраналары да жасап шығарылады.Олар мейлінше берік, бірақ аз созылмалы.

ТПО-мембраны-термопластикалық полиолефинді негізінде.

Мембрананың жіктерін біріктіру ыстық ауаны пайдаланып, арнайы пісірілетін машинамен жасалынады. Бұл материал жабу жүйесінде ЭПДМ негізінде ұйымдастырылады. Арматулы қабаттың (полиэфирлі тордың) арқасында материал механикалық ықпалға берік, бірақ аз созылмалы. Полимердің құрамындағы 30% ке дейін полипропилена, мембранаға айрықша химиялық беріктік береді. Ені 95см және 1,8м орама түрінде жеткізілінеді.

ТПО жабындысын орнатқан кезде автомтталған пісірім құралын пайдаланғанда кезде едәуір жұмыс уақытын азайтады. ТПО мембранасын арнайы құрылыс кезінде және оны пайдалану кедінде, қиын шатырларда қолданғанда және мембранаға көп қауіпті жағдайда және шатырға механикалық салмақ түскен жағдайда пайдаланады.

ПВХ – жоғарысапалы, созылмалы поливинилхлорид (РУС-Р).

ТПО-мембран әдісімен бірдей әдісте ыссы ауамен пісіру жолымен арнайы пісірілетін машинкалар арқылы жіктерді біріктіру жүзеге асады. Кең ауқымды мембран әртүрлі мінездемелерімен әрқилы жағдайларда пайдалануға ыңғайлы.

Полимерлі мембрана-бұл қазіргі кездегі жабынды материал, бірқабатты жабынды қолдану жұмыс өндіру жылдамдығын ілгерілетеді. Әртүрлі енді (1 ден 15м дейін) орамалар қандай күрделі жабынды болса да жігінің аздығымен ерекшеленеді.

Шатырдың ылдиы 15% болса ораиа материалдың лентасы су ағысына қарай тікелей жапсырылады, ал 15% ылдилығы аз болса паралельді жапсырылады. Лентан қарама-қарсы жапсыруға болмайды. Шатыржалдың бойында жатқан лента көрші жатқан беткейдің астына 250 мм кем емес қылып салынады.

Егер ораманың ұзындығы ғимараттың ұзындығынан кем болса,онда лентаның тігістерібіріктіріліп, көрші лентаның жабылуы 100мм аз болмау тиіс. Осындай жабылым төменгі және жоғарғы қатарға да қатынасты. Ылдилылығы 5-8%дейін болса жабылу ені барлық жағынан да 100мм кем болмау керек. Ылдилылығы үлкен болған жағдайда жабындының ені төменгі қатарда 70мм кем емес, ал жоғарында 100мм ден кем болмауы қажет.

Төсеуге арналған орама материалдар ,сусымалы материалдан тазартылыу тиіс. Қарақағазды фиброщеткасымен сусымалы материалдан тазартады. Шаңтәріздес себінділерді жасыл мұнай майымен, лаколейм, немесе керосинмен кетіреді.Шаңды себінділерді алдын-ала тазалап, өңделіп, жайылған орамаларды 20 сағат таза ауада ұстау керек,СОдан кейін ғана ораманы қайта орауға болады.

Орамалы жабынды материалдарды ыссы (160-180С) температурада желімдейді және салқын (90С) темперарурада мастикамен желімдейді.Жабыдысыздары тек ыссылай желімделінеді.Салқын мастиктардың ыстық мастиктерге қарағанда айырмашылығы созылмалыдан басқа (талькты ұнтақ, изветтен, күлден,төменмаркалы цементтен т.б.) және антисептик, қосындылардан- ауаға тарамайтын (майлы солярка, трансформатор т.б. майлар) немесе ауада ұшып кететін(бензин,лигроин, сольвент, уайт-спирит, керосин). Жабынды ыстық мастикамен орындалады,ұзақ уақытқа жеткілікті, төзімді, бірақ орындалуы күрделі.

Руберойд төсемінің жоғарғы тігісі ені80-100мм мастикамен жағылуы керек. Материалдың жабылынбайтын қатарын,сонымен қатар екі жақты жабынды қатары бар жабындыны желімдемес бұрын,келесі жағына домалатып алу керек. Ыссы битумды қарамайлы мастиканы 220-160С температурада ысытады. Салқын мастиканы жаққаннан кейін бір кабат рубероидты 35-40минуттан кейін жапсырады, келесі қабат 12 сағаттан ерте болмауы қажет.

Орама жамылғы төсегенде ағаш негізіне қосымша төменгі қабатына орама материат жайып, шегелеп (150см обрешоткадан кейін) қояды. Шыныматаны қолданғанда оның әрбір қабатын ыстық мастикамен сіңдіреді. Жоғарғы бетін ,қорғаныс қабатын битумды мастикамен, ұсақ гравии қосылады. Жабынды төсемінің қосылған жердерін артық шығып тұрған жерлеріне қосымша жабынды қабатымен жабылады.

Жабындының жоғарғы қабаты механикалық кедергілерден қорғау үшін, арнайа прубероид лентасымен (брондалынған) жабылады. Төбе ылдилылығы 5 процетте қорғаныс қабатына ыстық битумға батырылынып гравии немесе құм қолданылады.Күннің радиациясы жоғары аудандарда төсеніштің жоғарғы қабаты алюминии унтағы қосылған бояумен боялынады.

Ерітілген битум және мастикалар жоғарғ қабаттарға механика түрімен немесе қолмен көтерілінеді.Механикалы түрін қолданғанда ерітілген битум немесе мастиканы компрессордың көмегімен қысыммен шланг арқылы жібепіп, форсунка арқылы құяды. Ерітілген битумды ия мастиканы кран арқылы арнайы ыдыстен көтеруге де болады.

Қол жұмысында ерітілген битум мен мастиканы конус тәріздес арнайы жасалынған ыдысқа құйып жеткізеді. Жоғары жағы тар ыдыс ыссы битумды тасымалдағанда оның сууына жол бермейді.

Қолданылатын құрал жабдықтар: Гравии мен құмды кептіретін мұржасыз темір пеш, битум пісіретін қазан, шаң тазартатын бояйтын компрессор, мастика құятын ожау, ораманы сусымалы заттардан тазартатын станок, термостар, тасымалдайтын шелек, 80-100кг каток, сапасын тексеретін білте тақтайша.

Соңғы уақыттарда ерітілетін руберойд кеңінен тараталып жүр, бұл материалдың тасымалдануы,әзірленуі, битум мастикасын салғанда операциялар азаяды.

Бұндай рубероидтты мастиканы қабатын сұйықтап,оған жағу кезінде желімдейді. Мастиканы сұйықтатып немесе газды ашық отпен ерітеді,немесе сұйық отынмен жанатын горелкамен , инфрокраскалық горелгамен, өрт қауіпсіздігін сақтап,жабынды жабу кезінде барлық технологияларды қадағалап,отыру қажет екенін естен шығаумау керек.Өрт қауіпсіздігін сақтау жолында төбе жабындысына растворительдер мен уайт-спиритті қолданады.

Мастикалық жабынды

Көп жағдайларда орамалы жабындыға қарағанда механикалық мастикалық жабынды ұйымдастырылады. Осыған байланты рулонды жапсырмаға қарағанда арзанға түседі.Мастикалы жабындылар армираланған, армираланбаған және аралас болып келеді.

Және де олар орамалы бірнеше қабатты болып келеді.

Мастикалық жабынды гидроизоляциялы төсем бір-біріне бірнеше қабат битум-латексы ЭГИК эмульциясы жұғылған , және қалыңдығы10мм ыстық мастика қорғау қабаты, батырылған ұсақ гравии немесе минералды ұнтақ. Бір немесе бірнеше қабатты мастика шыныталшығымен шыныторлармен армирлануы мүмкін.

Мастикалық жабындының негізін әзірлеу рулонды жабындының әзірленуінен айырмашылығы жоқ десе де болады. Негізін әзірлеу битумды грунтовкаиен боялынылады.

Мастика пневматикалық шашатын-пистолетпен 3-4 қайтара шашылтады. Әрбір қабаты алдыңғы қабаты кепкеннен кейін боялады. Армираланған материал ұзынынан, көлденеңіне де 100мм бір-бірінің үстіне төселінеді.

Бытырау армированиясы шыныталшықтарын пайдалану арқылы шашатын-пистолет арқылы арнайы жарғыш қондырғымен қолданылады. Негізгі мастикалық жабылымды орындау шұқыды желімдеп,ой жерлерге қосымша қабат құйылады. Жанастыру негізгі қабатты орналасырғаннан кейін жүзеге асады.

Қызып кетуден (күн радияциясынан) сақтау үшін мастикалык жабындыны құрамына қарай алюминий ұнтағы қосылған бояумен бояйды. Және де сырқы қабатын қорғау үшін гравий мен құм ұнтағын пайдалану ұсынылады.

Аралас жабындылар төиенгі қабаты мастикамен оның үстіне ыссы мастика қабаты рулонды материалдардан құралады. Жоғарғы рулонды қабаты қорғаныс қабаты,ал төиенгі қабаты тапшы емес мастиканы қолдануға себебін тигізеді.

Дәріс 12.

Тақырып: «Әрлеу жабуларын жасау технологиясы»

Сұрақтар

1.Әрлеу жабындарының міндеті және түрлері

2. Сылақ жабындарын жасау технологиясы

3.Арнайы сылақ жабындарын жағу технологиясы

Сылақты жасау үшiн бір қалыпты, тегiс немесе ғимарат және имараттардың құрастырымдық элементтерiнiң әдейi өңдеген беттерiне қолданады(сыртқы және iшкi қабырғалар, қалқалар, төбелер, бағаналар тағы басқалар). Тегiстейтiн жiк оған нақтылы форманы береді, жауын-шашындардың әсерлерінен және тағы басқалар ішкі әсерлерден қорғайды, санитарлық-гигиеналық шарттарды жақсартады. Сылақтың сыртқы жiгi жобалап қойылған конструкцияның кескiн-келбетiн қамтамасыз етедi, сылақ декоративтiк - қорғау функцияларын орындайды.

Сылақтың барлық түрлерiн орындау технологиясы бойынша екi принциптi өте жақсы топқа бөлуге болады. Бiрiншiге ылғалды немесе тұтас сылақтар жатады, екіншіге – құрғақ. Айта кету керек, құрғақ сылақтың құрылымы негізінен қаптау жұмыстарына жатады, және осы оқу құралының бұл бөлiмiнде қаралмайды.

Және сылақ туралы айтқанда мынаны қоса кету керек, құрылыстың индустрияландыруы не құрылыс алаңынан өңдеу жұмыстарының бұл түрiн едәуiр ығыстырды. Құрастырмалы конструкцияларды дайындаудың биiк дәрежесi тұсқағаздардың тығындау, бояумен және жапсырмамен істеуге мүмкiндiк бередi. Әйтсе де, жеке жобалар бойынша кiрпiш және тұтас құрылыс, құрылыстағы сылақтың алмастырылмайтындығы (сәулетшiлерлер және қала салушылардың мақтанышы, көрнекi болып қалыптасады) бұл биiк ұста талап ететiн өте жеңiл емес дағды, жұмыс материалының құпияларын ұмытқыза алады.

Ылғалды сылақтың жамылғыларын тағайындауларға байланысты кәдiмгi, сәндiк немесе арнайы бола алады. Кәдiмгi сылақ кiрпiш, ағаш және бетон беттерiнiң теңестiруi үшiн сылақ ерiтiндiнiң жұмыстанылатын бетiне келтірумен жасалады; сәндiгi қабаттай беттегi арнайы фактураның жасауы ғимараттардың эстетикалық айқындылықтың күшейтуi үшiн жолымен сылақ арнайды; арнайы – беттердi ылғалдан сақтау үшiн (судан қорғау сылағы), дыбыс толқындарының белгiлi дәрежеде жұту (акустикалық сылақ), қоршаушы құралымдарды жылыту (жылуды оқшаулайтын сылақ), қышқылдардың әсерiнен конструкциялар және бөлмелердiң қорғау, сiлтiлер (қорғайтын сылақ), ренткен шығару және тағы басқалар.

Ылғалды сылақ үшiн цемент, гипс, извест, цемент - извест тағы басқа ерiтiндiлерi әр түрлi толтырғыштармен қолданады(құм, тас қоқымы - ұсақ тас, күйiндi, үгiндi, керамзит құмы). Ерiтiндiлердің ұсатсуын тездету және баяулату үшін керек болса малдың сақар, хлорлы кальци, ерiтiндiлерiне тағы басқа компоненттерді қосады. Сәндiк сылақтаулар үшiн ақ және түрлi түстi цементтер, мәрмәр қоқымы, слюданы және әр түрлi пигменттердi қолданады. Арнайы сылақ ерiтiндiлерiнде олардың тағайындауына байланысты iсiнген перлит, вермикулит, сұйық шынының ерiтiндiсiн, баритті және металл құмын қолданыла алады.

Негiзгi материалды сылақтармен жұмыс iстегенде металлдық торды, шегелер, киiз, сымды жаңыршақты пайдаланады.

Беттердi өңдеулерiн көрсетiлген сапа талаптарға байланысты, сылақты жай, жақсартылған және жоғары сапалы деп бөлінеді. Жай сылақ жұмыстарын беттi мұқият өңдеуді қажет етпейтін жертөлелер, тұрғын және қоғамдық ғимараттардың шатырдағы бөлмелерi, капитал емес ғимараттар, уақытша сипатты құрылыстарында, қоймалық және тұрғылықты емес бөлмелерде және т.б орындайды. Жақсартылған сылақты тұрғын және қоғамдық ғимараттарда қолданады (мектептер, ауруханалар тағы басқалар), сонымен бiрге кей жағдайда өнеркәсiп ғимараттарында, үлкен классты ғимараттарының қосалқы бөлмелерiнде және арнайы сәулеттiк ресiмдеусiз ғимараттардың фасадтарын сылау үшiн. Жоғары сапалы сылақты өңдеуiне үлкен талаптардың көрсететiн ғимарат және имараттардағы ескередi (театрлар, мұражайлар, көрме залы, қонақ үйлер тағы басқалар).

Сылақтаулардың аталған түрлерi бiрнеше жiктерден орындалады. Әрбір сылақтың жiгi, өз атауы, өз тағайындауы болады. Бiрiншi - жуандығы 5 мм-ге дейiн обрызг (ағаш бойынша - 9 мм-ға дейiн) – бұл жіктер сылалатын бетi бар сылақты байланыстыру үшiн, сондықтан ол берікті болуы қажет, сылалатын бетке жақсы адгезиясына ие болу және сылақ торды қоса жаппай жабуып тұруы қажет.

Келесi жiк - беттердiң теңестiру үшiн қызмет көрсететiн грунт. Известь және известь - гипсті ерiтiндiлерi үшiн әрбір грунт жуандығы 7 мм аспауы керек және 5 мм – цементті ерітінділер үшін.

Соңғы жiк - бет бiржолата тегiстелген (немесе накрывка) бүркеу, және оның жуандығы кәдiмгi сылақ үшiн теңестiру және сүртуден кейiн 2 мм – ден аспауы керек және 4 – 7 мм - сыртқы сәндiк үшiн. Сылақ наметаның кәдiмгi сылақ үшiн жалпы орташа жуандығы – 12 мм, жақсартылған – 15 мм және жоғары сапалы – 20 мм.

Жай сылақ обрызгтен және бiр қабаты грунттан тұрады; жақсартылған – обрызгтен, бiр қабаты грунттан және қаптама жіктен; жоғары сапалы – обрызгтен, екі қабаты грунттан және қаптама жіктен.

 

Аспаптар және тетiктер

Сылақ ерiтiндiлер механикаланған әдiспен тұрақты ерітінді араластырғыштардағы зауытта және жылжымалы - құрылыстарда даярлайды. Олар құрылыс алаңдарында жұмыс үшiн тiкелей ұзақ емес уақыт арасында қолданады. Сылақ ерiтiндiлер, сонымен бiрге құрғақ араласпа түрiндегі қоспалы шикiзаттар бункерлердегi құрылыс объектiлерiне, автобетон тасымалдауыштармен, автосамосвалдармен апарып салады. Ерiтiндiлер жұмыс орынына контейнерлердегi көтергiштер немесе крандар арқылы беріледi. Жұмыс аймағына ерiтiндiнiң берулерi үшiн сылақ жұмыстардың үлкен көлемдерiн үшін резеңке шлангтерiнен ерiтiндi таситын комплектiндегi ерітінді насостарын және құрыштан жасалған тұрбалар, крандар, аралық бункерлер және форсункалар (түтiктер)қолданады. Бұл комплекттер қабырғадағы сылақтың жiктерiн механикаланған күйiнделердi келтіруде қолданылады - соплование. Ерiтiндiлердiң берудiң алдында дiрiлдi елеуiш арқылы мiндеттi түрде сүзедi. Обрызг және грунт үшiн ерiтiндi - 3 х3 мм ұяшықтары бар тор арқылы, бүркеу қабаты үшін ерiтiндi – 1,5х1,5 мм ұяшықтары бар тор арқылы.

Барлық жабдық аталған комплектi автомобилдiк шассиларда бiрлестiреді, және қабылдау үшiн деп аталатын сылақ станция пайда болады, қабаттардаға сылақ ерiтiндiнi өңдеу және беру. Әкелген сылақтың сүртулерi үшiн ағаш, резеңке, киiз тағы басқа дисктерi бар электр және пневматикалық тегiстеу машиналарын қолданады. Машиналарының өнiмдiлiгi сағатына 30-60 м2. Сылаққа тiгiлген жiктермен бетон және тас беттерiндегi керуді келтіруде пневматикалық және электр балғашықтарын қолданады. Қабаттар бойынша ерiтiндiнiң тасымалдаулары үшiн қол носилкілерi және жәшiкті - арба қолданылады.

Ғимараттың iшiкі өндірістік жұмстарына бiр жағынан тасымалдау үшiн ыңғайлы , оңай және тез жиналып, құрастырылатын үстелшелер және мінбелер әр түрiндегi жеңiлдiктi инвентарлық мiнбелерiді қолданады: жиналмалы әмбебап үстелшелер биіктігі 2,5 – 2,7 м болатын өндiрiстік өңдеу бөлмелерінде жұмыс iстеу үшін, әмбебап құрама-жинамалы жылжымалы мiнбелер биіктігі 3 – 4 м болатын бөлмелерде жұмыс iстеу үшiн, биіктігі 5 – 7 м болатын бөлмелерде жұмыс iстеуге арналған мінбелер және т.б. Фасадтарда жұмыс жасау үшiн биіктігі 15 м болатын электр қозғағышы бар телескопиялық белгiлерiді және сатыларды қолданады. Бұдан басқа, фасадтарды өңдеу кезінде кең қолданылатын өзi көтерiлетiн аспалы бесiктердi алды.

Беттiң өлшеу сияқты қол жұмыстарын орындау үшiн, шамшырақ құрылымын, қолдан ерiтiндiні салу және т.б., қол аспаптарының келесі ассортименттері қолданады (сурет - 15.1): ережесі бар деңгей, деңгей (бақылау ережесi), ватерпас, сылақ қалақшасы, ағаш немесе алюмини соколы, сылақ ожау, қашау, шапқы, құрыштан жасалған шөткелер, балғашық, сылақ қалағы, үтiктеу, рустовка, қалыпты сылақ қалағы (усенок, лузгалар, фаска).

 

Дәріс 13.

Тақырып: «Әрлеу жабуларын жасау технологиясы»

Сұрақтар

1.Аспалы төбелерді жасау

2.Ойықтарды әйнектеу және сәуле өткізгіш аралық қабырғаларды жасау

3.Беттерді май құрамдарымен әрлеу

Майлау, ақтау жұмыстарына бетті майлағыш құрамдармен әрлеу жұмыстары, былайша айтқанда бетті сырлау жұмыстары жатады. Нормативті бағалау кезінде майлау жұмыстарының құны қолданылатын материалдарының арзандығына және төмен қор сыйымдылығына байланысты мардымсыз құрылыс жұмыстарына жатқызылады.

Сырлау ғимарат пен имаратқа аяқталған түр беретін, қорғаушы, санитарлы-гигиеналық және декоративті функцияны атқаратын, бірнеше қабаттан тұратын декоративті-қорғаныш жамылтқы болып табылады.

Майлау жұмысының әрбір үрдісі бірнеше операциялардан тұрады. Бұл оепрациялардың сипаты мен мөлшері сырланатын беттің түрі мен материал сапасына қарай анықталады. Алайда жалпы алғанда майлау жұмыстары мынадай үрдістерден тұрады: бетті дайындау, тегістеу, шпаклевка, сырлау.

Сапасы мен күрделілігіне қарай сырлау мынадай түрлерге бөлінеді: қарапайым (қойма имараттарын, уақытша және қосымша ғимараттарды әрлеу үшін), жақсартылған (тұрғын және өнеркәсіптік ғимараттарды, тұрмыстық және коммуналды мекемелерді әрлеу үшін) және жоғары сапалы (қоғамдық және әкімшілік ғимарттарды әрлеу үшін).

Майлау жұмыстары мынадай тізбек бойынша жүргізіледі: бетті дайындау, тегістеу, шпаклевка және сырлау материалын жағу.

Дайындық жұмыстары.

Дайындық құрамы сырланатын беттің түріне және жағдайына, сондай-ақ сырлау түріне қарай таңдалады.

Бетті ең алдымен шаңнан, ластан, дақтан, ерітінді қалдықтарынан және т.б. тазартады. Бетті қырғышпен және шпательмен қырып, компрессор немесе өнеркәсіптік шаңсорғыштар ауасымен үрлеп тазартады. Беттің біртексіздігін лещадь (тегіс құмды тас) немесе пемзамен тазалайды. Егер ақау пайда болса, 3 мм дейін тереңдікте кесіп, сулайды және гипсборлы пастамен майлайды. Кепкеннен кейін тегістеп қырады.

Ағаш құрылымдарды дайындаған кезде шығып тұрған бұтақшаларды, ағаш шегелерді 2-3 мм дейін кесіп, шпаклевкамен әрлейді. Егер май дақтарын кетіру қажет болса, онда бетті сабын мен каустикалық сода қосылған сілті ерітіндісімен сүртеді. Жабысқан сырларды сумен шаяды, ал әк казеин, силикат негізіндегі және басқа да сырларды механикалық әдіспен, алдын-ала сумен сүрту арқылы тазалайды. Өте қатты ластанған болса тегістегіш машиналарымен немесе металл щеткалармен тазаланады.

Бұрын майлы сырлармен сырланған беттерді механикалық, химиялық әдістермен немесе күйдіру арқылы тазалайды. Химиялық әдісте бұрын боялған бетке каустикалық сода қосылған сөндірілмеген әк ерітіндісін жағады. Еріген бояуды болат қырғыштармен қырып алып тастайды да, тазартылған жерді сумен шайып, мұқият кептіреді. Боялған штукатурка немесе бетонның дымқылдығы 8% аспауы керек, ағаш құралымдар үшін - 12%. Жуылмайтын дақтарды кетіру үшiн силикат жерiн және ақ құрғақ силикат бояуын қосылған калий шынысының су ерiтiндiсiн қолдану керек.

Беттердiң астарлауы.

Астарлауды жасап бiтiрiлетiн беттердiң кеуектілігін теңестiруi үшiн және өңдеу жiктердiң биiк адгезиясы шарттарын жасау үшiн келтiредi. Беттердiң астарлауын жартылай май жағумен, әрбiр тығындаумен және түске бояр алдында орындайды. Бiрiншi астарлаудың жеке түрлерiнде күштi сiңiрушi беттерге 2-3 қабаттай келтiредi. Бояу үшін де, грунт жағу үшін де бірдей құрам қолданылады, бірақ төмен шоғырландырады, егер бұл су құрамы болса, не әлiпмай, егер майлы бояуға грунт жағу қажет болса.

Кәдiмгi грунт жағу арқылы өнiп шыққан ерiтiндi тотияйн ретінде қолданады. Төсеніштік бояу механикаланған немесе қол әдісі арқылы жағылады. Төсеніштік бояулы бетте жұмыс iстегенде механикаланған әдiспен жазық алауы бар компрессорсыз тапаншамен немесе конусты алауы бар қармақтармен орындайды. Грунтты бiр қалыпты жағу және жақсы алауды тозаңдандыру үшін форсунканы беттерден 0,7-1м қашықтықта ұстау керек. Механикаланған әдiспен купоростан басқа, ол металлдық тетiктердiң бiр бөлiктерiн шiрiтiп жiбередi, грунт жағулардың барлық түрлер келтiруге болады. Груннты қолмен келтiру кезінде қауырсын қанат және бояу жаққыш побелочнесi, макловица, сондай – ақ ағартушы белдiкшелер қолданылады.

Тегiстеу.

Тегiстеу (шпатлевканы ) бояуға дайын тұрған беттердегi тегiс еместiктердiң жоюы үшiн орындайды. Жақсартылған жоғары сапалы түске бояу үшiн бір немесе екі қабатты ортақ наметпен 1 – 2 мм етіп түгелдей тегiстейді. Шпатлевка құрамдарын үлкен жұмыс көлемiнде механикаланған әдiстермен компрессорды пайдалана, ұлғаймалы түтiкпен бояу бастырмалатқыш бачокпен, тапаншамен, қармағы бар шпатлевка агрегаттарымен және механикаланған қалақшалармен келтiредi. Механикаланған аспаптың жұмыстарынан кейiн түтікшелерді сумен жуады және ауамен үредi. Қол жұмысына қарағанда, шпаклевканы сұйық консистенцияда дайындайды. Шпатлевканы механикаланған әдiспен бетке жаққаннан кейiн, жiкті резеңке пластиналарымен тегiстейдi. Шпатлевканың тегiстеуi үшiн қармақ және созылған қаламы бар қалақшаның қолданады. Шпатлевканың кепкен жiктерiн ажарлайды және егер қажет болса грунт жағады.

Қысылған шарттарда және шпатлевканың аз көлемдік жұмыстарында әр түрлi ұштары бар қол қалақшалармен келтiредi - металлдық, ағаштық, текстолитті, резеңке және тағы да басқа.

Түске бояу.

Су құрамдарымен түске бояуды механикаланған әдiстермен немесе қолдан орындайды. Бетті бояуда известь құрамдарымен, силикат бояуларымен және де желiмі бар желiмдi бояулар, бояу пульттері, тапаншалар және қармақтарды қолданады. Бояуды жеткiлiктi қанықтыру көрсеткiштері ақ беттi жалтырақ айналдырады. Беттерді қолдан түске бояу кезінде қауырсын қанат бiлезiктердi қолданады. Бояуды бояу жаққыштың көлденең қозғалыстарымен келтiредi. Желiмдi құрамдармен түске бояу кезінде бояу тез кебетінін еске сақтау керек, сондықтан екi тапаншаларды қолданады, және де солардың бiрiнде созылған қаламы бар. Бiр майлаушы, түрегелiп тұрып үзеңгiде және қабырға төбеде қабырға бойлай жылжу жұққызады, екiншiсі тапаншасымен созылған тұтқа арқылы қабырғаның бiр бөлiгiн жұққызады.

Олифтеудi, грунт жағуды және беттердiң түске бояуын майы түске бояудың арқылы компрессормен жұмыс iстейтiн тапаншалармен механикаланған әдiстермен өндiрiп алады, және де майлы бояуларды шашырату үшiн тапанша қордағы түтiктермен жабдықтайды. Тапаншаның еңбек өнiмдiлiгiн жоғарылату үшiн сорғалауды максимал енiне дейін реттеу керек. Тапанша - бүріккішті жұмыс уақытында сорғалап аққан бояуды тiк бұрышпен бетке құлайтындай етiп ұстау керек. Тапанша жұққызылатын беттен 25-30 см қашықтықта орналасады. Түске бояуды тiк немесе көлденең жолақтармен тапаншаның орын алмастыра немесе,оңға, солға, төмен немесе жоғары өндiрiп алады.

Жақсартылған немесе жоғары сапалы майлы түске бояу сылаққа немесе түске бояуды бiрiншi жiктi ағашқа терiмен немесе кеуек тастармен құрғаудан кейiн тазалайды. Аған маталарды түске бояу кезінде алдымен тапаншаның тызылдауларымен есiктiң байламына және тақтайға жұққызады. Қолдан, тапанша - бүріккіштті қолдану арқылы жылытудың терезелiк түптерінн және радиаторлары жұққызуға болады.

Тапаншаның тызылдауларымен есiк маталардың түске бояуының жанында бастапқыда есiктiң байламына және жұқа тақтайға жұққызады. Терезелiк түптер және радиаторларды жылытуды, қолдан, тапанша - бүріккіштті қолдану арқылы жұққызуға болады. Перпендикуляр жұққызылатын бетке бояу жаққыш немесе қауырсын қанат бояу жаққышты түске бояу жұмыстарын орындау кезінде қолданады. Түске бояу құрамының жiгiн жағымдармен бастапқыда келтiредi, содан соң өзара перпендикуляр бағыттардағы бояу жұққыш қозғалысымен мұқият уқаланады.

Астарлау жiктерiне бояу жұққыш қылыдағы iздерi тек қана флейцтермер тегiстеледi, келесi беткi жiкті щетка-торцовкада немесе туповкада ойрандайды. Филенканы керу бояу жұққышта сызғыш бойынша сызықтарда сіңірілген борда, сынған бауда, жосада орындайды.

Егер қабырғалардың панелдерiн майлы бояумен боялса, сонымен бiрге жұқа тақтайды майлы бояумен iшке тартады. Қабырғаларды желiмдi түске бояу - желiмдi. Механикаланған әдiспен мастикомета арқылы белгiлi мастиканы жабындарда келтiредi, сол сияқты қолдан білiкшелердi қолданады. Суретi білiкше фактурасынан тәуелдi болатын бедерлi фактураны соңғы жағдайда алады.

Сырлау жұмыстары үшiн материалдар.

Түске бояу құрамдарындағы байланыстырғыш (негiзгі ) түріне байланысты сулы және сусыз болып бөлінеді. Ерітіндіден басқа, түске бояу құрамындағы байланыстырғыш (қабық жасаушы ) заттың эмульсия немесе суспензияларында пигменттер (бояғыштар ), толтырғыштар және әр түрлi қоспалар болады. Пигмент - түс үшiн, толтырғыштар – қажетті жуандыққа дейін қабыршақты алу үшiн, қоспалар қабыршақтың қатаю мерзiмдерiн реттеуi үшiн және түске боялатын құрамдардың тағы басқа қасиеттерi.

Сулы түске бояу құрамдарына минералды құрамдар (известті, цементті, силикатты), желiмді (ағаш шебер желiмде және казеин) және эмульсионды (латекс және поливинилацетат - ПВА) жатады.

Сусыз бояулар - май әлiпмайдың негiзi, май және синтетикалық және табиғи ерiтiндiлерiнiң негiзiнде синтетикалық шайырлар, эмальдегi лактерiне бояу. Бұл бояуларды, эмальдерді және лактарды ерiткiштер ретiнде қолданады:

майлы бояулардағы - скипидар, уайт-спирит, жер майы;

нитробояулардағы - ацетон, басқа ацетатты ерiткiштер.

Известь құрамдары кiрпiшке, сылаққа, тасқа, бетон бойынша ғимараттардың фасадтарын түске бояу үшін, сонымен бiрге бөлмелердiң iшкi әрлеуі үшін қолданады. Негiзгi бояулы известь құрамын алу үшiн извест сүттерiнде езбелейдi, түске бояудың бекiтулерi үшiн кейде ашудастар немесе ас тұздарын қосады.

Желiмдi түске бояулы құрамды беттер iшкi әрлеуi жұмыстары бойынша сыланған немесе жауып қаптайтын парақтар үшiн қолданады. Негiзгi бояудың желiмдi құрамын алу үшiн бояу құрамына берiктiк беретін су желiмдi ерiтiндiсiнде езеді. Ағаш желiмін(глютин) ойын таcын, дәнекер ұлпаларды және малдардың сүрегін пiсу арқылы алады, сондықтан оны мал желiмі деп те атайды. Ол полимерцемент мастикаларында және ерiтiндiлерде қоспа ретінде қолданылады. Тығындайтын құрам ретiнде желiмдi түске бояуда борлы, полимерцемент тағы басқа мастикаларын қолданады.

Казеин түске бояу құрамдары фасадтар және iшкi мүлде кеуіп қалған беттердi түске бояу үшiн қолданады. Суда жабылған, казеинді желім, әлiпмайдың шамалы саны және сiлтiге шыдамды пигменттерге қосады, мысалы қызыл бояу. Казеин – өңдеуге (майы алынған сүт) көк сүттiң қышқылымен алынатын. ұнтақ тәрiздi өнiм түрiндегi белокты заттар. Казеин суда нашар ериді, бiрақ сiлтiлiк ерiтiндiлерде жақсы. Казеин сонымен бiрге стабилизатор ретiнде түске бояулы полимерцементті латексті каучукте және тығындайтын материалдарында қолданылады. Казеинді құрылыс мақсаттарында азық-түлiк құндылығымен барлық кiші көлемдеріне байланысты қолданылады. Казеин құрамдарының беттерiн өңдеу кезінде сұйық казеинді желімге грунт жағу және құрғақ казеин бояуларда қолданады. Тығындау жұмыстары кезінде әдеттегiдей, бояулардан, әлiпмайдан, бордан, ашудастан және судан тұратын казеин тығындауларын қолданады.

Силикат түске бояу құрамдары кiрпiшке, тасқа, сылаққа және бетон бойынша, марштар, коридорлар, ас үйлер тағы басқа сыртқы және iшкi түске бояу үшiн қолданылады. Түске бояу құрамдары нақтылы консистенцияға дейiн ажыратылып қойылған сұйық шыныдан және бордан тұрады. Грунтвка ретінде бор қосылған, калийлі сұйық шынысын қолданады.

Май түске бояу құрамдары адамдар тұратын ғимараттар, мектептер, ауруханалардағы ас үйлер, санитарлық тораптар, терезелiк және есiк маталардың бөлмелерiн өңдеуi тағы сол сияқтылар негiзiнде қолданады. Майлы түске бояу құрамдарын алу үшiн ұнтақталған немесе құрғақ бояуды табиғи немесе жасанды әлiпмайларда езбелейдi. Әлiпмайлар - тығыздалған өсiмдiк майлары немесе қою алкид шайырларының негiзiнде қабық жасаушы заттар. Әлiпмайлар – сары түстен шие түске дейінгі мөлдiр сұйық, жақсы суланатын ағаш, металл және тағы басқалар құрылыс материалдары. Жұқа етіп келтіру нәтижеде тотықтырғыш полимеризациялары (әдетте мүлдем емес терминдердi қолданады «құрғайды») қатады: оттегi ауасымен икемдi қабыршақтардың түзілуі, суда және органикалық ерiткiште ерімейтiн әлiпмайдың молекулаларының тiгілуі жүреді. Әлiпмайлардың қатаюын тездету үшiн сиккативтарды жиi қолданады - қорғасын, марганец, кобальт тұзы.

Әлiпмайды табиғи, жартылай табиғи (оксоль) және глифталды (алкид) түрінде шығарады. Олар құрамында кептірілген өсiмдiк майлардың болуымен ерекшеленеді - зығыр, сора, соя тағы басқалар. Суалма маселдердiң құрамына молекулаларындағы байланыстың негiздерiне болатын толық емес май қышқылдары бойынша ауаның оттегiнiң молекулалары кіреді, өйткенi тiгуде болған тотықтырғыш орыны полимеризацияланады.

Табиғи әлiпмайлар түгелдей суалма массалардан тұрады; жартылай табиғи - 50-55% - ке,ал глифталы суалма май түрлендiрiлген алкид полимерiнiң негiздерiнде сайланады. Құрылыс мақсаттары үшiн көбiнесе қажеттi материалдың сапалары азық-түлiк маселелерiнiң ең төменгi шығынын қамтамасыз ететiн глифтал әлiпмайларын қолданылады. Әлiпмайлар тұтастырғыш майлы бояулардағы қабық жасаушы компонент ретiнде қолданылады және қаптау жұмыстарындағы мастикалар және сылақтардағы пластификатор.

Беттердiң (грунт жағуды ) олифтеуiн май немесе майлылық - эмульсияға грунт жағу арқылы өндiреді. Майлы бояуға май, әліпмайсыз немесе полимерцементті тығындаулар қолданады.

Перхлорвинилді бояулармен сылақты, кiрпiшті және бетон бойынша бояуға болады. Перхлорвинилдә бояудың ең маңызды қасиеті қысқы фасад жұмыстарының мүмкiндiгiн қамтамасыз ететiн оның аязға төзiмдiлiгi болып табылады.

Поливинилацетатты бояуы бөлменiң iшi жұмыстары сияқты, тоқ және сылақ бойынша сырттан, бетонға, кiрпiшке және ағашқа қолданады. Ол поливинилацетатты эмульсиядағы пигменттерiнiң суспензиясы болады.

Бояулардың құрамында стабилизаторлар, эмульгаторлар және тағы басқа заттар болады. Оларды су қосу арқылы жұмыс қоюлығына дейiн жеткізетін сұйық паста түрінде шығарады. Түске бояр алдында беттердi әзiрлеу кезінде поливинилацетатты грунт жағуды және әліпмайсыз тығындауды қолданады.

Майлы лактер - кептірілген майлардағы табиғи және синтетикалық шайырлы ерiтiндiлер. Пигменттерi бар лактерге араласпа «эмаль» деп аталады. Қаптау жұмыстарында лактер және эмальдарды жабыстыратын мастикалардағы тұтастырғыш және пластификациялайтын компоненттерi ретінде қолданады.

Дәріс 14.

Тақырып: «Жинақтау жұмыстары»

Сұрақтар

1.Металл конструкцияларын жинақтау

2. Металл конструкцияларын элементерінің жинақтық қосылыстарын жасау технологиясы

3. Техника қауіпсіздігінің негізгі ережелері

Құрылыс конструкцияларының монтажы – бұл зауыттық өндірілген конструктивті түйіндерден және элементтерден ғимараттар мен имараттардың ағынды құрастыруының кешенді механизацияланған процессі. Ол дайындық негізгі жұмыстардан тұрады.

Дайындық жұмыстарына тасымалдау, қоймалық және ірілендіру құрастыру жатады.

Негізгі процесстер – бұл көтеруге дайындық және конструкцияны көтеру, выверка және уақытша бекіту, бөлшектерді өзара жобалық байланыстыру (дәнекерлеу немесе арқалықтау, жапсар мен тігістерді монлиттеу), жапсар мен конструкциялардың антикоррозиялық қорғауы.

Доверь свою работу ✍️ кандидату наук!
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой



Поиск по сайту:







©2015-2020 mykonspekts.ru Все права принадлежат авторам размещенных материалов.