Мои Конспекты
Главная | Обратная связь

...

Автомобили
Астрономия
Биология
География
Дом и сад
Другие языки
Другое
Информатика
История
Культура
Литература
Логика
Математика
Медицина
Металлургия
Механика
Образование
Охрана труда
Педагогика
Политика
Право
Психология
Религия
Риторика
Социология
Спорт
Строительство
Технология
Туризм
Физика
Философия
Финансы
Химия
Черчение
Экология
Экономика
Электроника

Сайланма диктант.





Помощь в ✍️ написании работы
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой

1. Нишли? Нишләде? Нишләр? сорауларына җавап булган фигыльләрне генә сайлап язарга.

 

Кырда тиздән тракторлар гөрелдәр. Артларыннан бик җитди төс белән кара каргалар калмый йөрерләр. Анда май коңгызлары кортын чүпләрләр.

Нинди бердәм үзләре! Хәттә ояларын да бер тирәгәрәк ясыйлар. Оялары без яши торган җирләрдә була. Бакча һәм урам агачларында. Безнең дус күргәнлекне беләләр.

Бу шатлыкка тагын бер куаныч өстәлде. Кара каргалар белән бер үк тирәдә күңелле сабан тургайлары күренде. Алар туган якларын сагынып кайтканнар. Язның күген, киң кырын сагынганнар. (67 сүз.)

 

(Гарәфи Хәсановтан.)

 

2 .Фигыльләрне генә сайлап, аларны күплек санда куеп, парлап язярга.

 

Менә бер заман көртлекләр генә түгел, тукраннар да язны тойды: томшыклары белән барабан кагарга тотынды. Урман түреннән бүтән тукраннар җавап бирә торды.

Яз-матурны агачлар да сизде. Күләгә яктан шактый тар, кояшлы яктан шактый киң булып, урман тирәләре ачылды. Чөнки язгы кояш, яктыртып кына калмыйча, җылытып та куйды. Җылы нурлар, һәр агач кәүсәсеннән чагылып, төп тирәләрен эретте. Киң бүрәнкәләр ясалды. Былтыргы үләннәр күренде.

Кызыл таллар бөреләрен ачты. Зур соры бөреләр, үз өсләреннән кысан кабыкларын ташлап, иркенәеп, йонлачланып калды. (76 сүз.)

 

(Гарәфи Хәсәновтан)

 

Үткән заман хикәя фигыль.

1. Шигырьне укы. Калын хәрефләр белән бирелгән фигыльләрне үткән заманга әйләндереп, шигырьне үзгәртеп, күчереп яз.

 

Минем бакчам.

Ишек алды түрендә

Нәни бакча үстерәм;

Иртә торгач, шатланып,

Шул бакчага йөгерәм.

 

Берсеннән-берсе матур

Чәчәк ата гөлләрем,

Алар белән күңелле

Үтә минем көннәрем.

 

Гөлләрем дә гөлләрем!

Ямь-яшел түтәлләрем.

Җәйнең ямьле көннәрен

Әрәмгә үткәрдем. (35 сүз.)

 

(Әминә Бикчәнтәева.)

2. Эләгәсе эләккән.

Вак-вак яңгырлар сибәм –

Әйтерсең лә иләктән.

Йөгерешеп кайтабыз без

Дүрт – биш алай җиләктән.

 

Салкын тамчылар тәгәрәп

Керәләр дә муеннан,

Җып-җылы булып җылынып

Тәгәриләр куеннан.

 

Өстебездә коры бер җеп

Бөртеге дә калмады,

Күлмәк-ыштан сыгып-сыгып,

Сыгып-сыгып алмалы.

 

Инде нигә коймый шунда

Иләк түгел, чиләктән –

Ашыкмыйча атлыйбыз без:

Эләгәсе эләккән. (50 сүз.)

 

(Шәүкәт Галлиев буенча.)

1) Шигырьне укы.

2) Фигыльләрне сайлап яз, аларның заман һәм санын билгелә.

Боерык фигыль.

1. Укы.

Күмәч пешерүчеләр җыры.

Күмәчнең йөзе килсә,

Бөркелеп хуш исе килсә,

Нечкәрә күңелебез:

Сөенәбез, көләбез –

Бик сабый күңелле без.

Күмәч пешерүчеләр без!

 

Пешерәбез йөземлесен,

Мәклесен һәм мәксезен,

Түгәрәген, сырлысын …

Табыныгыз мул булсын!

 

Әйдә, кайчак он кунсын,

Кулларда камыр булсын!

Тик эшебез уңганнарның

Хезмәте чаклы булсын,

Күзләрдә чаткы булсын,

Йөзебез якты булсын!

 

Эшебез, ай-яй, тыгын,

Сөйләшмибез артыгын,

Кабарт, из, бас тизрәк!

Әвәлә, сал тизрәк!

Күмәч кирәк! Күмәч кирәк!

 

(Равил Файзуллин.)

2. Боерык фигыльләрне тап, аларны берлектә һәм күплектә яз.

Киләчәк заман хикәя фигыль.

Киләчәк заман хикәя фигыльләрнең санын, затын, барлык-юклык формасын билгеләргә.

1. Карап торып тук булмассың.

2. Эш сөйсәң, ил сөяр.

3. Эше ачы булса, ашы тәмле булыр.

4. Эшкә мавыккан кешенең эче пошмас.

5. Эшләгән үлмәс, эшләмәгән көн күрмәс.

6. Эшләп ашасаң,тәмле булыр.

7. Эшләгән ашар, эшләмәгән башын кашыр.

8. Ялкаулык ачтан үтерер, тырышлык бәхет китерер.

9. Эшле килер – эш арттырыр,

Эшсез килер – калдырыр.

10. Киеменә карап каршы алырлар, акылына карап озатырлар.

11. Яхшы юлыннан барсаң, яхшы булырсың.

12. Кунак кыстамый булмас, хуҗа кыстамый булмас.

13.Яхшыга ияр, яманны тибәр.

14. Әдәпле кунак китәр вакытын үзе белер.

 

Ирекле диктант.

Фигыльләрне киләчәк заман хикәя фигыльләргә әйләндереп язарга.

1. Бала (йоклый, уйный, сикерә).

2. Укучы (яза, укый, саный, эшли).

3. Кош (оча, чүпли, сикерә, утыра).

4. Машина (туктый, бара, кычкырта).

5. Үрдәк (йөзә, чума, ашый, оча).

Доверь свою работу ✍️ кандидату наук!
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой



Поиск по сайту:







©2015-2020 mykonspekts.ru Все права принадлежат авторам размещенных материалов.